Mobbing olarak değerlendirilebilen davranışlar nelerdir? Mobbing’in hukuki sonuçları nelerdir? Mobbing’te ispat yolları nelerdir?
MOBBİNG
Günümüzde, gerek dünyada gerekse ülkemizde neredeyse her sektörde karşımıza çıkabilen mobbing, çalışanlara yönelik sistematik baskı ve yıldırma davranışlarıyla tanımlanan önemli bir olgudur. “Mobbing”, yalnızca bireylerin ruhsal ve fiziksel sağlığını tehdit etmekle kalmaz; aynı zamanda işyerlerinin işleyişine, kurumsal yapıya ve daha geniş bir açıdan bakıldığında toplumun bütününe zarar veren ciddi bir sorundur.
Mobbing nedir?
Mobbing, Türkçe’ye bezdiri, yıldırı olarak çevrilmekte olup literatürde “psikolojik
taciz” olarak ifade edilmektedir. Bu kavram, bir çalışanın işyerinde sürekli, sistematik
ve kasıtlı olarak baskıya, bezdiriye, küçümsemeye, dışlamaya veya itibarsızlaştırmaya
maruz bırakılması olarak tanımlanır. Burada önem arz eden husus, Mobbing içeren
davranışların, sistematik ve sürekli şekilde çalışanı işyerinden uzaklaştırmak veya
yıldırmak amacıyla kasıtlı bir şekilde yapılmasıdır. Sürekliliği olmayan, birkaç kez
yaşanmış haksız kaba ve nezaketsiz davranış veya davranışlar mobbing olarak
değerlendirilemez.
Ayrıca Mobbing yalnızca işveren tarafından değil -alt-üst ayrımı fark etmeksizin- diğer
çalışanların davranışlarıyla da gerçekleşebilir.
Mobbing olarak değerlendirilebilen davranışlar nelerdir?
Mobbing somut olayın özelliklerine göre farklı biçimlerde ortaya çıkabilir:
Aşırı ve sürekli eleştiri, hakaret, tehdit, dışlama, ayrımcılık, çalışma şartlarının
ağırlaştırılması, çalışana görev tanımı dışında veya yetkin olmadığı konularda görevler
verilmesi, çalışanın sürekli yer değiştirilmesi, kasıtlı olarak ağır işler verilmesi vb.
birçok davranış somut olayın özelliklerine göre mobbing kapsamında
değerlendirilebilir.
Mobbing’te İspat Sorunu
Mobbing başlığının en önemli meselelerinden biri ispat problemi olup somut olayın
değişkenliğine göre her türlü yasal delil( Örneğin: Tanık beyanları, telefon mesajlaşma
ekran görüntüleri vb. birçok delil) ispat için yeterli olabilmektedir. Mobbing kavramının
özellikle psikolojik çerçevesinin çok geniş olması, tespit açısından yoruma açık bir
bağlam yaratmaktadır. Bu nedenle de bazı durumlarda Mobbing’in ispatının diğer dava
türlerine göre daha fazla çaba gerektirmesi anlaşılabilir bir durumdur. Bu nedenle
Yargıtay’ın çeşitli kararlarında Mobbing’in ispatı için ‘’kesin ispat’’ koşulu
aranmamakta, bunun yerine ‘’yaklaşık ispat’’ aranmaktadır.
Mobbing’in Hukuki Sonuçları nelerdir?
Türk hukukunda Mobbing doğrudan tanımlanmasa da, TCK, TBK ve İş Kanunu
kapsamında Mobbing’in ayrı ayrı hukuki sonuçları bulunmaktadır:
- Mobbing’e maruz kalan bir işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve iş hukukundan kaynaklanan maddi tazminat ve diğer alacak kalemlerini işverenden talep edebilir.
- Mobbing nedeniyle ayrıca manevi tazminat davası açılabilir.
- Mobbing içeren davranışların TCK bağlamında bir suç tanımına karşılık gelmesi durumunda Mobbing’e maruz bırakılan işçi, tüm failler hakkında suç duyurusunda bulunabilir.
Mobbing olarak değerlendirilebilecek davranışlar, Türk Ceza Kanunumuzda yer alan
farklı suç tipleriyle örtüşebilir. Bunlar somut olayın özelliklerine göre;
- Hakaret suçu,
- Tehdit suçu,
- Kasten yaralama suçu
- İntihara yönlendirme suçu,
- Eziyet suçu,
- Cinsel taciz suçu,
- Kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu,
Vb. TCK’da tanımlanan birçok suç tanımı içerisinde somut olayın özelliklerine
göre Mobbing vücut bulabilir.
Not: Mobbing davaları, İş Hukuku alanında en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir.
Mobbing avukatı, çalışanların işyerinde maruz kaldıkları psikolojik taciz ve yıldırma
davranışlarına karşı haklarını korumada kritik bir rol üstlenir.
Çalışanın maddi ve manevi varlığının güvence altına alınabilmesi, yasal süreçte hak
kaybı yaşanmaması ve etkin sonuç alınabilmesi için bu alanda deneyimli bir avukattan
hukuki destek alınması son derece önemlidir. Bu kapsamda Şişli avukat, mobbing
İstanbul avukat, İş Hukuku avukatı veya işçi avukatı arayışında olan kişilerin uzman
desteğiyle hareket etmeleri, sürecin sağlıklı ve güvenli bir şekilde yürütülmesini sağlar.
